Οι σχέσεις έχουν και πληγές. Μία συγγνώμη αρκει;

Στις σχέσεις μας θα πληγωθούμε και θα πληγώσουμε.Όσο κι αν προσπαθούμε να είμαστε προσεκτικοί, τρυφεροί, διαθέσιμοι, η εγγύτητα φέρνει μαζί της και ρήγματα.Αυτό δεν σημαίνει ότι η σχέση είναι λάθος· σημαίνει ότι είναι ανθρώπινη.Το σημαντικό είναι να δούμε τι γίνεται μετά.

Ο Λουντέμης είχε γράψει πως όλοι μας χρωστάμε κάπου ένα «σ’ αγαπάω» και μία «συγγνώμη».Κι όμως, πολλές φορές δυσκολευόμαστε και να ζητήσουμε συγγνώμη, αλλά και να τη δεχτούμε.Η ντροπή, ο φόβος, η αμηχανία, η πληγή — όλα μπλέκονται.

Και έτσι γεννιέται το ερώτημα που ανοίγει αυτό το άρθρο:

Πληγώσαμε και πληγωθήκαμε. Μια συγγνώμη είναι αρκετή;

Όταν πληγωνόμαστε: τι συμβαίνει μέσα μας

Όταν κάποιος που αγαπάμε μας πληγώνει, σπάνια λέμε καθαρά «εδώ πόνεσα». Αντί για αυτό, ενεργοποιούνται άμυνες:

• Απομάκρυνση για να προστατευτούμε.
• Κριτική σε μια προσπάθεια να δείξουμε ότι πονέσαμε.
• Συμπεράσματα του τύπου “δεν με αγαπάει”, “δεν τον νοιάζω”, “δεν με θέλει πια”.

Αυτές οι αντιδράσεις είναι ανθρώπινες. Προστατεύουν την ευαλωτότητά μας. Όμως έχουν ένα κόστος: χάνουμε τη σύνδεση.

Εμείς απομακρυνόμαστε. Το άλλο πρόσωπο αμύνεται. Και η σχέση αποκτά μια ρωγμή.

Κι όμως, αυτό που χρειαζόμαστε περισσότερο δεν είναι να “κερδίσουμε” τη συζήτηση. Είναι να νιώσουμε ότι ο άλλος βλέπει τον πόνο μας: πόσο ευάλωτοι, μόνοι, απροστάτευτοι ή προδομένοι νιώσαμε.

Σε αυτό το σημείο… βοηθάει μια συγγνώμη;

Η απάντηση; Ανάλογα.

Μια συγγνώμη που έρχεται απλώς για να “τελειώσει η κουβέντα”, μια συγγνώμη που λέγεται για να μην νιώσουμε άβολα, μια συγγνώμη που δεν ακουμπά τον πόνο… δεν είναι αρκετή.

Πριν από τη συγγνώμη χρειάζεται κάτι πολύ πιο ουσιαστικό:

• να ακούσω τα συναισθήματά σου χωρίς να προσπαθήσω να τα αλλάξω,
• να καταλάβω τι σου προκάλεσε η συμπεριφορά μου,
• να αναγνωρίσω την ευαλωτότητά σου,
• να δω αν υπάρχει περιθώριο να βελτιώσω και να αλλάξω τη στάση μου.

Μόνο τότε η συγγνώμη έχει χώρο να σταθεί. Μπορεί να μην αναιρεί τις ρωγμές, αλλά μπορεί να μας φέρει ξανά κοντά , αν αυτό είναι εφικτό.

Μια συγγνώμη δεν είναι πάντα αρκετή όταν η εμπιστοσύνη έχει χαλάσει. Αλλά μια πραγματική συγγνώμη μπορεί να είναι λυτρωτική.

Η άλλη πλευρά: γιατί δυσκολευόμαστε να ζητήσουμε συγγνώμη

Η Sue Johnson, στο βιβλίο της Κράτα με σφιχτά, περιγράφει ότι όταν πληγώνουμε κάποιον, μέσα μας ενεργοποιείται ένας σκληρός εσωτερικός διάλογος:

«Είσαι ανεπαρκής.» «Τα κάνεις όλα λάθος.» «Πάλι χάλασες κάτι.»

Αυτή η ντροπή μάς κάνει να αμυνόμαστε, να δικαιολογούμαστε, να μικραίνουμε την πληγή. Όχι επειδή δεν νοιαζόμαστε , αλλά επειδή φοβόμαστε ότι θα φανεί η αδυναμία μας.

Και τότε ο άλλος νιώθει ακόμη πιο μόνος.

Από την άλλη, όταν είμαστε εμείς οι πληγωμένοι, η πληγή μάς κάνει να βλέπουμε τον άλλον σαν απειλή , όχι σαν άνθρωπο που μπορεί να μας ακούσει.

Έτσι, η συγγνώμη γίνεται δύσκολη και από τις δύο πλευρές: δύσκολο να τη δώσουμε, δύσκολο να τη δεχτούμε.

Η ουσιαστική συγγνώμη ως μία αρχή

Μια ουσιαστική συγγνώμη δεν υπόσχεται ότι η σχέση θα επανέλθει όπως πριν. Δεν εγγυάται ότι η σύνδεση θα ξαναχτιστεί. Δεν αναιρεί αυτό που συνέβη.

Αλλά μπορεί να είναι μια καλή αρχή. Μια αρχή για να δούμε:

• αν θέλουμε να μείνουμε,
• πώς θέλουμε να μείνουμε,
• και αν μπορούμε να επανατοποθετηθούμε στη σχέση , όχι τέλεια, αλλά αυθεντικά.